سوال‌های طلایی برای اینکه بفهمیم این شرکت مناسب ما هست یا نه (و برعکس)

چرا مصاحبه یک خیابان دوطرفه است؟

خیلی از ما مصاحبه شغلی را مثل امتحان مدرسه می‌بینیم؛ جایی که معلم سؤال می‌پرسد و ما باید فقط جواب درست بدهیم. اما در دنیای حرفه‌ای، مصاحبه یک گفت‌وگوی دوطرفه است؛ همان‌قدر که شرکت قرار است شما را ارزیابی کند، شما هم حق و حتی وظیفه دارید شرکت، تیم و مدیر را ارزیابی کنید.

اگر فقط روی «قبول شدن» تمرکز کنیم، ممکن است وارد جایی شویم که:

• فرهنگش با ما نمی‌خواند،
• مدیرش سبک مدیریت مناسبی برای ما ندارد،
• مسیر رشدش مبهم است،
• یا انتظاراتش از زندگی شخصی ما واقع‌گرایانه نیست.

از چه «لنز»‌هایی باید شرکت را بسنجیم؟

قبل از حفظ‌کردن سؤال‌ها، مهم است بدانیم «چه چیزهایی» را می‌خواهیم بسنجیم؛ یعنی لنزها و محورهای اصلی تناسب کارجو و شرکت.

در ادامه، در هر بخش هم سوال‌های پیشنهادی برای کارجو را می‌بینید، هم سوال‌های پیشنهادی برای مصاحبه‌گر؛ تا نگاه دوطرفه حفظ شود.

فرهنگ سازمانی و ارزش‌ها

اگر فرهنگ سازمان با شما ناسازگار باشد، حتی حقوق خوب هم دیر یا زود جذابیتش را از دست می‌دهد.

سوال‌هایی که کارجو می‌تواند بپرسد

سوال‌هایی که مصاحبه‌گر می‌تواند بپرسد

مسیر رشد شغلی و یادگیری

شغلی که چیزی به شما اضافه نکند، بعد از مدتی به «بن‌بست حرفه‌ای» تبدیل می‌شود.

سوال‌هایی که کارجو می‌تواند بپرسد

سوال‌هایی که مصاحبه‌گر می‌تواند بپرسد

تعادل کار و زندگی

شاید این بخش «لاکچری» به نظر برسد، اما فرسودگی شغلی شوخی ندارد. شغل خوب، شغلی است که اجازه زندگی هم بدهد.

سوال‌هایی که کارجو می‌تواند بپرسد

سوال‌هایی که مصاحبه‌گر می‌تواند بپرسد

سبک مدیریت و تیم

خیلی وقت‌ها مشکل «شرکت» نیست؛ مشکل، مدیر مستقیم یا تیم ناهماهنگ است.

سوال‌هایی که کارجو می‌تواند بپرسد

سوال‌هایی که مصاحبه‌گر می‌تواند بپرسد

ماهیت نقش و انتظارات شغلی

عنوان‌های شغلی همیشه واقعیت را نشان نمی‌دهند؛ «کار واقعی» را با سوال‌های دقیق کشف کنید.

سوال‌هایی که کارجو می‌تواند بپرسد

سوال‌هایی که مصاحبه‌گر می‌تواند بپرسد

حقوق، مزایا و امنیت شغلی

پول همه‌چیز نیست، اما بی‌انصافی یا بی‌ثباتی مالی می‌تواند هر شغلی را تبدیل به تجربه‌ای تلخ کند.

سوال‌هایی که کارجو می‌تواند بپرسد

سوال‌هایی که مصاحبه‌گر می‌تواند بپرسد

الهام از سوال‌های شرکت‌های بزرگ (گوگل، آمازون، مایکروسافت و...)

بسیاری از شرکت‌های بزرگ جهانی در مصاحبه فقط دنبال مهارت فنی نیستند؛ آن‌ها تناسب با فرهنگ، سبک فکر کردن و نحوهٔ تصمیم‌گیری را هم می‌سنجند. می‌توانیم از نوع سوال‌های آن‌ها ایده بگیریم.

شما می‌توانید همین رویکرد را در سوال‌های خودتان هم بیاورید: به‌جای سوال‌های خیلی کلی مثل «چرا ما؟»، سراغ مثال‌های واقعی، تصمیم‌های سخت و رفتار در دنیای واقعی بروید.

چک‌لیست سریع برای کارجو: قبل از قبول پیشنهاد، این‌ها را از خودت بپرس

بعد از مصاحبه، چند دقیقه با خودتان صادق باشید و به این سوال‌ها پاسخ کوتاه بدهید.

• آیا از صحبت با مدیر و تیم، حس «اعتماد» و «شفافیت» گرفتم؟
• آیا می‌توانم خود واقعی‌ام باشم یا باید نقش بازی کنم تا اینجا دوام بیاورم؟
• آیا تصویر واضحی از کار روزمره، اهداف ۳–۶ ماهه و شاخص‌های موفقیت دارم؟
• آیا چیزی که دربارهٔ تعادل کار و زندگی شنیدم، با مرحلهٔ فعلی زندگی‌ام می‌خواند؟
• اگر همین امروز پیشنهاد را رد کنم، بیشتر احساس «سبکی» می‌کنم یا «از دست دادن فرصت طلایی»؟

چک‌لیست سریع برای منابع انسانی و مدیران: آیا این فرد مناسب تیم ماست؟

تصمیم استخدام فقط دربارهٔ «توانستن» نیست؛ دربارهٔ «جور بودن» هم هست.

• آیا این فرد با ارزش‌ها و فرهنگ واقعی (نه ایده‌آل) ما سازگار است؟
• آیا انتظاراتش از رشد، حقوق و سبک کار با واقعیت شرکت هماهنگ است؟
• آیا می‌توانم او را به هم‌تیمی‌های فعلی معرفی کنم بدون اینکه نگران اصطکاک جدی باشم؟
• آیا این فرد در موقعیت‌های سختی که تعریف کرد، مسئولیت‌پذیری و بلوغ نشان داده است؟
• اگر همین امروز پیشنهاد را ندهم، چند ماه بعد از این تصمیم پشیمان می‌شوم یا احساس آرامش می‌کنم؟

جمع‌بندی: هدف، فقط «قبول شدن» نیست؛ «جور شدن» است

مصاحبه شغلی اگر درست انجام شود، یک گفت‌وگوی محترمانه بین دو طرف است که می‌خواهند بدانند آیا می‌توانند کنار هم کار کنند یا نه. شما به‌عنوان کارجو، حق دارید سوال بپرسید، شفافیت بخواهید و تصمیم آگاهانه بگیرید. شما به‌عنوان کارفرما هم حق دارید بدانید فردی که جذب می‌کنید واقعاً با فرهنگ، نیازها و ریتم تیم شما هماهنگ هست یا نه.

سوال‌های طلایی آن‌هایی هستند که:

• روی تجربهٔ واقعی و مثال‌های عینی تمرکز می‌کنند،
• فراتر از کلیشه‌ها و شعارها می‌روند،
• و کمک می‌کنند تصویر شفاف‌تری از «زندگی واقعی» در آن شغل و شرکت بسازید.

منابع و رفرنس‌ها

این مقاله با الهام و استفاده از ایده‌ها و مثال‌های منابع زیر نوشته شده است: